Sovyetler Birliği’nin Zamanın Ötesindeki Teknolojisi: 80’lerde Akıllı Evler Projesi

Sovyetler Birliği yıkılmadan evvel elbet dünyadaki en kıymetli ülkelerde biriydi. İşte Sovyetler Birliği’nin vaktinin çok ötesinde bir vizyona sahip projesi.

80’ler Sovyetler için değişim vaktiydi.

Soğuk Savaş yorgunu Sovyetler Birliği hem ekonomik manada, hem de kültürel olarak yeni bir çağ açmak istiyordu. Bir manada birliğin sonunu da getirecek değişim paketini Sovyetler Birliği’nin son Cumhurbaşkanı Mihail Gorbaçov açtı. Prestroika ismi verilen bu devirde Sovyetlerin ömrü büsbütün değişti.

Neredeyse her şey birer birer değişime uğruyordu.

Prestroika devrinde bilimsel araştırma enstitüleri Sovyet halkına yeni ve teknolojik bir ömür sunmak üzere sayısız çalışmaların içine girdi. Kimileri fütüristik lakin heyecan verici cinstendi.

Bilimsel araştırmalar yapan Sovyet kurumlarının bir hayali vardı.

80’lerde konutları kablosuz mesken aletleri ile donatmak, dizüstü bilgisayarlar, akıllı telefonlar, akıllı saatler… Tüm bu üstün teknoloji eserlerini bir mesken içinde tam bir sistem içinde ve tam ahenkle çalıştırmayı amaçlıyorlardı ki buna biz bugün buna “akıllı ev” diyoruz.

Sovyet mühendisler tüm mesken aletlerinin kusursuz bir ahenkle bir ortada çalışmasını istiyordu.

Televizyon, görüntü oynatıcı, bilgisayar üzere tek başına çalışan ve çalışma mantıkları farklı olan eserlerin tam ahenkle ve tek bir merkezden denetim edilerek kusursuz bir biçimde yer aldığı bir akıllı mesken inşa etmek mühendislerin çalışma konusuydu.

O günlerdeki çalışma notlarından mühendislerin vizyonunu anlamak çok kolay.

“Merkezi süreç ünitesi bilgileri dışarıdan, kablosuz bir formda, kablo şebekelerinden, fiber optiklerden, telefon şebekelerinden ya da kendi belleklerinden alacak. Bu geleceğin teknolojisi var olan tüm medya araçlarından daha farklı bir noktada olacak.”

İnanılmaz değil mi? Çalışma notlarında daha fazlası da var.

“Bir sonraki evre her şeye uyumlu bir araç yapmak olacak. Bu araçlarda müzik, görüntü, slayt, eğitim programları, oyunlar, metinler üzere farklı dijital belgeler saklanabilecek. Bu her şeye uyumlu sisteme geçmek, konut elektronikleri tasarımı için eşsiz bir ihtilalin başlangıcı olacak.”

Üstün teknolojik eserlerin birleşimi Sovyet mühendislerin istediklerini getirecekti.

Mühendislerin planı duvarların içinden yüksek teknolojili kabloları geçirerek elektronik eşyaları birbirine bağlamak ve onları ana işlemci ile ortak bir formda yönetim etmekti. Planlarına nazaran ana işlemciden alınacak veriler farklı odalarda bulunan TV ünitesine, oyun ünitesine gönderilecek; bilgisayara vazifeler verebilecekti. Hatta daha da ileri gidip, giyilebilir teknolojinin temellerini o günden atmışlardı. Vakit, beden ısısını gösteren göstergeler ve bunun üzere bilgileri gösteren güneş gözlüğü dizaynlar ortasındaydı. Google Glass’ın atasını bu projede bulabilirsiniz.

Prototipler hazırladılar.

Görselde de görüldüğü üzere ana işlemci bir uzay gemisine benziyordu. Bu ünitenin teknolojisi bugün yaygınca kullandığımız sabit disk, taşınabilir veri ünitelerinin atası olarak düşünülebilir. Hem de bu ana işlemcinin kablolu ve kablosuz ilişki seçenekleri de vardı.

Hiçbir ayrıntı atlanmamış.

Uzaktan kumanda dizaynında küçük bir ekran ve her şeyi yönetim edebileceğiniz tuşlar fütüristik bir tasarım içinde sunulmuş. Ayrıyeten bu uzaktan kumanda ünitesinde sesi algılayıp, komut alma yeteneği olan bir mikrofon da bulunuyor.

Sistemin karmaşık ve önemli sorunları de çözmesi hedefleniyordu.

Mühendisler sıhhat üzere bir mevzuyu da bu akıllı mesken projesinde es geçmemişler. Her türlü sıhhat bilgisini orta aygıtlar ile işleyecek, ana işlemciye aktaracaklardı.

Maalesef bu hayaller yalnızca çizimlerde ve prototiplerde kaldı.

Bilinen bir gerçek var ki, bu ve buna benzeri fütüristik dizaynlar ve fikirler Sovyet gazetelerinde endüstriyel buluşlar olarak yayımlandı. Fakat o periyotta ne yazık ki hiçbiri gerçek hayata yansıyamadı. Yansısa günümüz teknolojisi nasıl olurdu bilinmez, fakat bu proje tekrar de günümüz teknolojisine ilham vermesi açısından kıymetli.